Memahami Insurans Siber Peribadi: Apa yang Dilindungi dan Apa yang Tidak

Insurans siber peribadi semakin mendapat perhatian di Malaysia apabila lebih banyak bank, syarikat insurans dan platform kewangan digital mula menawarkan perlindungan terhadap jenayah siber.

Secara umumnya, insurans siber peribadi membantu pengguna mengurangkan kesan kewangan akibat insiden siber dengan menawarkan pampasan atau bantuan pemulihan selepas sesuatu insiden berlaku.

Menurut Persatuan Insurans Am Malaysia (PIAM), tiada satu definisi standard bagi istilah "insiden siber" yang diguna pakai oleh seluruh industri.

Ketua Pegawai Eksekutif PIAM, Chua Kim Soon berkata, setiap syarikat insurans mentakrifkan insiden siber mengikut terma dan syarat polisi masing-masing. Oleh itu, kelulusan sesuatu tuntutan bergantung kepada perlindungan yang dinyatakan dalam polisi tersebut.

Secara amnya, kebanyakan pelan menawarkan perlindungan bagi kejadian seperti pemindahan wang elektronik tanpa kebenaran daripada akaun bank atau e-dompet, penipuan pembelian dalam talian, penyalahgunaan kad pembayaran, kecurian identiti serta penyalahgunaan maklumat peribadi. 

Sesetengah pelan turut melindungi insiden buli siber atau gangguan dalam talian.

Bagi kes kecurian identiti, perlindungan mungkin merangkumi kos pemulihan identiti seperti penggantian dokumen, yuran guaman, pemantauan kredit dan bantuan pengurusan insiden.

Sebagai contoh, sekiranya seseorang secara tidak sengaja mengklik pautan berniat jahat yang memasang perisian hasad pada perantinya, sesetengah pelan insurans siber boleh membantu menanggung kos pemulihan data atau perkhidmatan pakar IT bagi memulihkan peranti tersebut.

Seperti mana-mana insurans lain, insurans siber tidak dapat menghalang sesuatu insiden daripada berlaku, namun ia boleh membantu mengurangkan beban kewangan selepas kejadian.

Di Malaysia, premium insurans siber peribadi ditawarkan pada harga serendah sekitar RM1 sebulan sehingga kira-kira RM100 setahun, bergantung kepada pelan yang dipilih.

Apakah yang Dilindungi?

Menurut Profesor Madya Dr. Manjeevan Singh Seera dari Monash University Malaysia, kebanyakan pelan insurans siber peribadi di Malaysia menawarkan perlindungan terhadap: Penipuan pembelian dalam talian, Kerugian kewangan akibat penipuan siber tertentu, Pemulihan data, Ugutan siber (cyber extortion)

Kebanyakan pelan menawarkan had perlindungan antara RM5,000 hingga RM25,000, bergantung pada manfaat yang disediakan.

Sebagai contoh, sesetengah syarikat mengehadkan tuntutan kecurian identiti kepada RM500, manakala ada yang menawarkan pampasan sehingga RM3,000 kepada mangsa buli siber.

Menurut Ketua Pegawai Pengunderaitan Zurich Malaysia, Anthony Seeto, penipuan pembelian dalam talian, serangan phishing serta transaksi tanpa kebenaran menggunakan kad pembayaran merupakan antara ancaman siber yang paling kerap dihadapi pengguna hari ini.

Selain menyebabkan kerugian kewangan, proses penyelesaian dengan bank atau peniaga juga boleh mengambil masa yang lama dan memberi tekanan emosi kepada mangsa.

Adakah Anda Memerlukannya?

Walaupun insurans siber menawarkan perlindungan tambahan, pakar berpendapat pengguna perlu terlebih dahulu memanfaatkan perlindungan yang telah disediakan oleh institusi kewangan.

Bank-bank di Malaysia kini telah memperkenalkan pelbagai langkah keselamatan seperti: Pengesahan yang lebih selamat menggantikan OTP melalui SMS, Tempoh bertenang (cooling-off period) untuk pendaftaran perbankan dalam talian, Fungsi Kill Switch bagi membolehkan pelanggan menyekat akaun dengan segera sekiranya mengesyaki berlaku penipuan

Selain itu, Bank Negara Malaysia turut memperkenalkan Dokumen Dasar Layanan Adil kepada Mangsa Transaksi Perbankan Elektronik Tanpa Kebenaran, yang menetapkan hak pelanggan serta proses pengendalian aduan oleh institusi kewangan.

Sekiranya berlaku penipuan, tindakan paling penting ialah segera menghubungi bank dan National Scam Response Centre (NSRC) di talian 997.

Insurans bukanlah langkah pertama apabila berlaku penipuan. Sebaliknya, ia berfungsi sebagai perlindungan tambahan bagi kos yang tidak ditanggung oleh bank atau institusi kewangan.

Fahami Terma dan Syarat

Pakar turut mengingatkan pengguna supaya tidak membuat keputusan hanya berdasarkan jumlah perlindungan yang diiklankan.

Sesetengah polisi menetapkan syarat tuntutan yang ketat, had manfaat tertentu atau pengecualian yang mungkin tidak disedari pengguna.

Ramai juga menyangka bahawa istilah "insurans siber" melindungi semua bentuk penipuan dalam talian, sedangkan kebanyakan polisi hanya melindungi insiden tertentu.

Sebagai contoh, terdapat polisi yang tidak melindungi penipuan apabila mangsa secara sukarela memindahkan wang kepada pihak penipu (authorised push payment scam), termasuk:

Pembayaran pendahuluan untuk barangan atau perkhidmatan yang tidak wujud. Penipuan cinta (love scam), Penipuan pelaburan tertentu

Oleh itu, pengguna tidak boleh menganggap semua syarikat insurans menawarkan perlindungan yang sama.

Apa yang Mungkin Tidak Dilindungi?

Seperti produk insurans lain, insurans siber mempunyai syarat, had perlindungan dan pengecualian tertentu.

Antara pengecualian yang lazim ialah: Perbuatan yang disengajakan atau kecuaian melampau, Had maksimum tuntutan bagi setiap manfaat, Kaedah pembayaran tertentu seperti mata wang kripto yang mungkin tidak dilindungi

Bagi membuat tuntutan, pelanggan lazimnya perlu menyediakan bukti yang lengkap seperti rekod transaksi, komunikasi berkaitan insiden serta dokumen yang menunjukkan jumlah kerugian.

Sesetengah polisi juga menetapkan bahawa insiden perlu dilaporkan dalam tempoh tertentu, contohnya dalam masa 72 jam, bagi memastikan siasatan dapat dijalankan dengan berkesan.

Kesedaran Tetap Menjadi Pertahanan Terbaik

Menurut pakar keselamatan siber, kebanyakan penipuan berlaku kerana pengguna kurang peka terhadap taktik penipuan terkini atau tidak mengamalkan amalan keselamatan siber yang baik.

Klik pada pautan yang mencurigakan, berkongsi kata laluan atau kebocoran maklumat log masuk merupakan antara punca utama penjenayah siber memperoleh akses kepada akaun mangsa.

Walaupun perlindungan insurans boleh membantu dalam situasi tertentu, pendidikan pengguna dan amalan keselamatan digital yang baik tetap merupakan pertahanan paling berkesan.

Sebelum membeli mana-mana pelan insurans siber, luangkan masa untuk membaca dan memahami keseluruhan polisi, termasuk skop perlindungan, had manfaat, pengecualian serta syarat tuntutan. Dengan memahami perlindungan yang dimiliki, anda dapat membuat keputusan yang lebih tepat mengikut keperluan dan tahap risiko digital anda.


Kredit: The Star